O‘tgan hafta yevro uchun dollar bosimi ostida yakunlandi. AQSh valyutasi Federal Reserve’ning ikki vakilidan kelgan “hawkish” bayonotlardan so‘ng mustahkamlandi va EUR/USD juftligi pasaydi.
Asosiy chiqish St. Louis Federal Reserve Bank prezidenti Alberto Musalem nutqi bo‘ldi. U Fed yaqin muddatda yana bir marta stavkalarni oshirishi kerakligini, chunki inflyatsiya hanuz haddan tashqari yuqori darajada qolayotganini va qo‘shimcha choralarsiz pasayishi dargumonligini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, hozirgi siyosat hali ham iqtisodiyotni rag‘batlantirmoqda va moliyaviy shartlar bo‘shligicha qolmoqda, shuning uchun stavkani ertaroq ko‘tarish xatarlarni kamaytiradi. Uning ohangi qanchalik tez o‘zgarganini alohida ta’kidlash lozim. 8-oktabr kuni Musalem stavkalar keyingi olti–to‘qqiz oy ichida ko‘tarilishi kerakligini, o‘sha paytda esa oktyabr yig‘ilishida qaror qabul qilishni qo‘llab-quvvatlamasligini aytgandi. Endi esa u de-fakto aynan shu qadamni talab qilmoqda, bu esa uning nazarida muddatlar sezilarli darajada qisqarganini anglatadi.
Ikkinchi nutq Richmond Fed prezidenti Tom Barkin tomonidan bo‘ldi. U siyosat yo‘nalishi allaqachon aniq ekanini, savol faqat sur’atda ekanini aytdi. Bundan tashqari, u sun’iy intellektga kiritilayotgan investitsiyalar boom’i talab tomondan inflyatsiyani kuchaytirayotganini — ya’ni pul iqtisodiyot mahsulot ishlab chiqarishiga ulgurmasdan tezroq sarflanayotgan sharoitni — ta’kidladi. Eslatib o‘taman, u bu yili ovoz huquqiga ega emas, biroq bozor baribir uning fikrini inobatga oladi. Oktyabr oyida Barkin bunday jarayonlar uchun baribir qachondir “to‘lov” qilishga to‘g‘ri kelishini — ammo bu qachon bo‘lishini hech kim bilmasligini — ogohlantirgandi. Endi u xuddi shuni takrorlamoqda, lekin yanada amaliy xulosalar bilan.
Eslataman, 28-oktabr yig‘ilishida stavka 3,75–4,00% diapazonida qoldirildi va qo‘mitaning ikki a’zosi — Lisa Cook va Beth Hammack — oshirish uchun ovoz berdi. Kevin Warsh o‘sha paytda dekabr bo‘yicha aniq javob bermagan edi, hozir esa uning ikki hamkori qo‘mita qayerga tomon og‘ishi mumkinligiga deyarli ishora qilib qo‘ydi.
Bugun bozor e’tibori Yevropaga siljiydi. Oktabr uchun ishlab chiqarish sohasidagi sotib olish bo‘yicha menejerlar indekslari e’lon qilinadi. Bu — sotib olish menejerlari o‘rtasida o‘tkaziladigan so‘rov bo‘lib, 50 punktdan yuqori qiymat o‘sishni, 50 dan past qiymat esa qisqarishni anglatadi. Germaniya uchun prognoz 54,2 punkt, bir oy avvalgidek, va butun yevrozonaga nisbatan prognoz 52,4 punkt, avvalgi qiymatdan o‘zgarmagan. Iqtisodchilar o‘zgarish kutmayapti va bu yaxshi belgidir, chunki indekslar 50 darajasidan sezilarli yuqorida qolmoqda. Uchinchi chorakdagi kuchli yevrozona YaIM fonida bunday ko‘rsatkichlar ikki karra muhim. Har qanday pastga og‘ish bu o‘sish qanchalik barqaror ekani haqida savollar tug‘diradi, kutilmagan yuqoriga o‘sish esa stavka oshirish tarafdorlarining dalillarini kuchaytiradi.
Bundan kam qiziq bo‘lmaydigan tadbir — Bundesbank prezidenti Yoaxim Nagel nutqi. U oxirgi marta 16-oktabr kuni Bangkokda bo‘lib o‘tgan Xalqaro Valyuta Jamg‘armasi yig‘ilishida so‘zlagan edi. O‘shanda u Yevropa Markaziy Banki asosiy stavkalarni ikki marta ko‘targanini va vaziyat o‘zgarmasa, qo‘shimcha qadamlar istisno etib bo‘lmasligini aytgan. Shuningdek, u bozorda dekabrda yana 25 bazaviy punktga oshirish kutilayotganini va Yevropada yangi moliyaviy inqirozni ko‘rmayotganini qayd etgan. ECB stavkani o‘zgartirmaslik qarori va Kristina Lagarde’ning fevral oyida iste’fosiga oid xabarlardan so‘ng uning so‘zlari yanada katta ahamiyat kasb etmoqda, chunki Nagel Markaziy bank rahbari lavozimiga ehtimoliy nomzodlar qatorida tilga olinmoqda.
Momentum
Hozir yevro 1,1186 darajasida, pastki yorib o‘tish darajasidan o‘n to‘rt punkt yuqorida va yuqori darajadan o‘n to‘qqiz punkt pastda turibdi. Pastdan asosiy tayanch — 1,1172. Kechasi juftlik shu belgilangan nuqtadan pastga, 1,1155 gacha tushdi, ammo u yerda ushlanib qola olmadi va yuqoriga qaytdi, shuning uchun birinchi tegish “breakout” bo‘lmadi va bu joyda xaridorlar allaqachon ko‘rinmoqda edi. Tasdiqlangan holda pastga yorib o‘tish 1,1138 va 1,1108 darajalariga yo‘l ochishi mumkin, va bunday stsenariy Nagel nutqi bozorni ko‘ngildan chiqarmasa ham, Musalem hamda Barkin bayonotlaridan so‘ng dollar o‘sishni davom ettirsa, ro‘y berishi ehtimoldan xoli emas. Yuqoridan 1,1205 darajasi o‘yinda. Uni yorib o‘tish yevroni 1,1231 ga, so‘ng 1,1254 ga eltadi. Bunday harakat uchun Yevropadagi biznes faolligi bo‘yicha kuchli indekslar kerak bo‘ladi, iqtisodchilarning yassi prognozlari esa yoqimli syurpriz bo‘ladi. Hozircha men o‘sishga biroz ustunlik bergan bo‘lardim, biroq “hawkish” Fed bayonotlari dollar uchun ham imkoniyat qoldiradi.
Mean Reversion
Yevro bo‘yicha yuqori tayanch daraja 1.1197, yuqoriga yorib o‘tish nuqtasi bo‘lgan 1.1205 dan sakkiz punkt pastda joylashgan. Bu narx yuqoriga cho‘zilib, ammo belgilangan darajagacha yetmasdan kuchsizlanib qaytib ketgan holatlarda kerak bo‘ladi. Agar juftlik 1.1197 gacha ko‘tarilib, davom eta olmasa va orqaga qaytsa, muvaffaqiyatsiz urinish chizgan eng yuqori nuqtadan tepaga stop qo‘ygan holda sotishni ko‘rib chiqaman. Ammo agar narx sokin tarzda 1.1197 dan o‘tib, 1.1205 ga yaqinlashsa, bu holda qaytish ssenariysi bekor bo‘ladi va buning o‘rniga yuqoriga breakout ssenariysi ishga tushadi.
Quyi tayanch daraja 1.1163 esa pastga yorib o‘tish darajasi bo‘lgan 1.1172 dan to‘qqiz punkt pastda turibdi. Bu yerda men uzoq (long) pozitsiyalarni shunday vaziyatda izlayman: agar narx qisqa muddatga 1.1163 dan pastga tushib, davom eta olmasa va yana 1.1172 dan yuqoriga qaytsa; stopni esa muvaffaqiyatsiz urinish chizgan eng past nuqtadan pastga qo‘yaman. Ammo agar narx 1.1163 dan o‘tib, sokin ravishda shu darajadan pastda ushlanib tursa, bu pastga breakout rivojlanayotganini anglatadi va bunday holda xarid qilish mumkin emas. Tunda chizmada shunga o‘xshash urinish kuzatildi: juftlik 1.1155 gacha tushdi, lekin darhol qaytib chiqdi. Yevropa indekslari e’lon qilinadigan va Nagel nutq so‘zlaydigan paytda men stoplarni qat’iy himoya qilgan bo‘lardim, chunki bozor reaksiyasi istalgan darajani sakrab o‘tishi mumkin.
