AQSh aksiyalarida sun’iy intellektga bog‘liq savdo (AI trade) qayta baholanmoqda. Shu jarayon Nasdaq 100’ni 2025-yil aprelidan beri eng yomon oylik natijaga olib keldi. Investorlar sarlavhalardagi daromad prognozlarining bajarilmasligidan ko‘ra, naqd pul oqimlarini “yeb qo‘yayotgan” keskin oshayotgan AI xarajatlaridan ko‘proq xavotirda. Hozirgi hukmron xulq-atvor: avval sotish, keyin savol berish; ayniqsa AQShda midterm saylovlari yaqinlashib kelayotgani bois.

2009-yil aprelidan beri teng og‘irlikdagi S&P 500 indeksi, oktyabr oyidagidek darajada, kapitalizatsiyaga og‘irlik berilgan indeksdan juda kam hollarda ustun kelgan. Teng og‘irlikdagi indeks va Nasdaq 100 o‘rtasidagi tafovut bugungi kunda aksiyalar bozorida yuz berayotgan tarkibiy o‘zgarishlarni tushuntirishga yordam beradi. Avvalgi sotuv bosimlari davrida texnologik indeks ham, keng qamrovli indeksning har ikki varianti ham deyarli bir vaqtda tushgan. Bugun esa biz tafovutni ko‘ryapmiz.

Nasdaq 100 va S&P 500 Equal Weight indekslari dinamikasi

Bu bozor harakati, asosan, makro ko‘rsatkichlar yoki Fed siyosati bilan bog‘liq emas. Bu rotatsiya — kapital mega-kap texnologiya kompaniyalaridan chiqib, AQSh iqtisodiyotining davom etayotgan kuchidan foyda ko‘rishi mumkin bo‘lgan aksiyalarga o‘tmoqda.

Siyosiy omillar bu jarayonni jadallashtirmoqda. O‘rtacha muddatli saylovlarda Demokratlar g‘alaba qozonish ehtimoli oshib borayotgani USB bilan bog‘langan savatchaga (Respublikachilar yoqlaydigan aksiyalar uchun proksi) bosimni kuchaytirmoqda, bu savatchada texnologik nomlar ulushi juda yuqori. Ko‘k to‘lqin (Demokratlar) sun’iy intellekt bo‘yicha qattiqroq tartibga solish choralarini olib kelishi va Trampning o‘sishga yo‘naltirilgan kun tartibini (jumladan, soliq imtiyozlarini) to‘sib qo‘yishi haqidagi qo‘rquvlar sotuvlarni keltirib chiqardi.

S&P 500 va USB savatchasi dinamikasi

Shunga qaramay, boqa investorlar optimistik kayfiyatni saqlashmoqda. Morgan Stanley bir qator pastga yo‘nalgan xatarlarni qayd etadi — oraliq saylovlar, AI bo‘yicha oshib borayotgan xarajatlardan kelayotgan bosim va likvidlikning qisqarishi — bularning barchasi S&P 500 indeksini rekord cho‘qqilardan taxminan 9% pastga surishi mumkin. Biroq ularning xabari ham amaliy: investorlar vahimaga tushmasliklari kerak — shovqin bosilgach pasayishlarda xarid qilish mantiqiy qaror bo‘ladi. Ularning fikricha, AQSh aksiyalari oraliq saylovlar natijalaridan qat’i nazar, vaqt o‘tishi bilan yana ham yaxshi natija ko‘rsatishi mumkin.

Wells Fargo esa yanada ehtiyotkorona pozitsiyada. Bankning ta’kidlashicha, yuqori foiz stavkalari, bojxona bojlari bosimi va qimmat neft fonida korporativ daromadlar o‘sishi Q2 dagi 32% dan Q3 da 26% gacha pasaygan. Tarixan hanuz yuqori darajada bo‘lishiga qaramay, daromadlar o‘sish sur’atining sekinlashuvi S&P 500 uchun ogohlantiruvchi ishora hisoblanadi.

Asosiy xavf omili sifatida hanuz AQShdagi oraliq saylovlar qolmoqda. Bozorlar yana “mish-mishni sot, faktni xarid qil” andozasiga qaytadimi?

Texnik nuqtai nazardan, S&P 500 kundalik grafikda adolatli qiymat darajasini ushlab tura olmadi, kutilganidek, bu qisqa pozitsiyalar uchun imkoniyat yaratdi. Eng yaqin qarshilik 7 645 atrofida joylashgan. Narx shu darajadan pastda turgan ekan, keng ko‘lamli indeksni sotish bo‘yicha ustunlik saqlanib qoladi.